نگاهی به صنعت حمل ونقل دریایی در قاره سیاه؛ بندر هاب آفریقا کجاست؟

ظرفیت بخش حمل ونقل دریایی در قاره آفریقا بسیار بالاست. اما این قاره به دلیل عدم سرمایه گذاری مناسب در زیرساخت های بندری نمی تواند از قدرت بالقوه حمل ونقل دریایی بهره مند شود. کدام یک از بنادر قاره آفریقا توان تبدیل شدن به هاب منطقه را دارند؟ چه باید بکنند تا این ظرفیت بالقوه به شکل اجرایی خودش را نشان بدهد.

صنعت حمل ونقل دریایی مایه حیات و نیروی نجات بخش آفریقاست. به طوری که بیش از ۹۰ درصد صادرات و واردات این قاره به وسیله صنعت حمل ونقل دریایی انجام می شود. در گزارش منتشره توسط سایت ship technology ، اتحادیه آفریقا صنعت حمل ونقل دریایی را «مرزی جدید برای رنسانس قاره» نامیده است.

اما با این ظرفیت عظیم، آفریقا تنها بخش اندکی از سهم حمل ونقل دریایی  و تجارت جهانی را در  اختیار دارد. مشکلاتی همچون مسائل ظرفیت بنادر، فساد اداری، عدم امنیت و ناکارآمدی مدیریت باعث شده تا از این ظرفیت استفاده نشود. گزارش  (PwC) نیز تاکید دارد که اگر آفریقا به دنبال تحقق بخشیدن به اهداف خود است، باید از ظرفیت بنادر خود به خوبی استفاده کند.

تجزیه و تحلیل گزارش شرکت (PwC) نشان می دهد که اگر در روند فعالیت بنادر آفریقا ۲۵ درصد بهبود یابد، به میزان ۲ درصد تولید ناخالص داخلی افزایش خواهد یافت. ما به اتفاق هایی که باید در ۵ بندر مهم آفریقا رخ بدهد تا این رشد محقق شود، نگاهی داشته ایم.

بندر دوربان، آفریقای جنوبی

بندر دوربان بزرگ ترین و به واقع، بیشترین نقش را در حوزه حمل ونقل جنوب صحرا بازی می کند. این مسئله باعث شده تا بندر دوربان در ابتدای فهرست برترین بنادر قاره آفریقا در گزارش شرکت PwC آورده شود. بر اساس آمار سازمان حمل ونقل ملی این کشور، بندر دوربان در سال ۲۰۱۷ میلادی به ۹۸۲۱ فروند کشتی خدمات ارائه داده و ظرفیت تناژ خود را افزایش داده است. در عین حال، دوربان به یکی از گران ترین بنادر جهان تبدیل شده و همین مسئله باعث شده تا ۷۵ درصد از بازده یک مرکز بزرگ اقتصادی را به خود اختصاص بدهد. همین آمار نشان می دهد که فاصله ای میان بنادر بزرگ دیگر دنیا همچون بندر روتردام و آنتورپ با بندر دوربان وجود دارد. راه های منتهی به این بندر از کیفیت مطلوبی برخوردار نیستند، فرسوده شده اند و راننده ها باید ساعت ها منتظر بمانند تا نوبت شان فرا برسد. ولی با این همه، دوربان همچنان رهبری مهم بنادر آفریقا را می تواند عهده دار شود و از مزایای نزدیکی به کیپ تان استفاده کند.

بندر آبیجان، ساحل عاج

بندر آبیجان، بزرگ ترین مرکز اقتصادی این شهر به شمار می رود. به طوری که ۸۰ درصد درآمد آن از طریق گمرک حاصل می شود. آبیچان همچنین یکی از بنادر پیشرو در آفریقای غربی به شمار می رود که به کشورهای حاشیه خلیج فارس، مالزی، بورکینافاسو و نیجر سرویس های ویژه ای ارائه می دهد. این بندر در سال ۱۹۵۰ ساخته شده و زیرساخت های قدیمی آن باعث شده تا ترافیک کالاها در محوطه آن به خوبی مدیریت نشود. اما یک پروژه بزرگ به منظور گشترش و تقویت کانال منتهی به بخش اصلی بندر در سال ۲۰۱۵ اجرا شد. همچنین عملیات ساخت یک ترمینال کانتینری برای افزایش ظرفیت کنونی بندر و میزبانی از نسل جدید کشتی های بزرگ تر در حال انجام است. مسوولان این کشور تاکنون ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار برای این پروژه هزینه کرده اند و امیدوارند که این ترمینال کانتینری در سال آینده میلادی به بهره برداری برسد.   PwC پیش بینی کرده که آبیجان در آینده نزدیک به یکی از سه بندر مهم و استراتژیک آفریقا تبدیل خواهد شد.

بندر مومباسا، کنیا

مومباسا دومین شهر پرجمعیت کنیا به حساب می‌آید و مرکز صنعت گردشگری در ناحیه ساحلی است. کنیا این بندر را به عنوان یک هاب برای بخش شرقی و مرکزی آفریقا معرفی کرده است. عملکرد این بندر طی سالیان گذشته به مراتب بهبود یافته، اما همچنان در بخش هایی ضعف دیده می شود. اندرو شاو، رئیس بخش حمل ونقل و لجستیک آفریقا در شرکت PwC در این رابطه گفت:« آفریقای شرقی به واسطه توسعه بنادر هاب خود توانسته در بازار بین المللی شرایط بهتری داشته باشد.» البته مومباسا در تلاش برای پیدا کردن جایگاه اقتصادی خود، با رقابت سخت داراسلام، پایتخت ساحلی تانزانیا مواجه شد. این بندر نیز در تلاش برای کسب جایگاه های اقتصادی در کشورها و بازارهای مشابه بود. اما در نهایت، بندر مومباسا توانست کمک مالی ۱۲ میلیون دلاری از بانک جهانی و ۳۴۵ میلیون دلاری را برای ایفای نقش دروازه جهانی از تانزانیا دریافت کند. این مبالغ به منظور ارتقای بهره وری بندر مومباسا هزینه خواهد شد. کارشناسان معتقدند که افزایش اتصالات داخلی و بازدهی بیشتر مومباسا نسبت به دارالسلام، در نهایت این بندر را به یکی از مراکز مهم تجاری آفریقا تبدیل خواهد کرد. آنها در این خصوص امیدوارند که کمک های دولت و حضور بخش خصوصی بتواند شرایط را برای مومباسا بهبود بخشد.

بندر جیبوتی، جیبوتی

جیبوتی ممکن است یک کشور کوچک با جمعیتی حدود ۸۵۰ هزار نفر باشد، اما نقش کلیدی به عنوان یک متحد غربی در منطقه شاخ آفریقا ایفا می کند. حالا هم قصد دارد همین نقش مهم را در صنعت حمل ونقل دریایی تکرار کند. در سال ۲۰۰۹ میلادی، ترمینال کانتینری دوراله به عنوان یک کاتالیزور رشد این بندر ساخته شد تا نقشی مهم در پذیرش کشتی های بزرگ در بندر قدیمی و جیبوتی داشته باشد. با افتتاح این ترمینال و به گفته دولت، حالا بندر می تواند  به ظرفیت سالانه ۱.۶ میلیون TEU کانتینر برسد و عمق خود را به ۱۸ متر برساند. شاید جیبوتی نتواند نقش مهم بنادر کنیا و تانزانیا را ایفا کند، اما در جایگاه خود به سهمی قابل توجه و اعتماد به نفس رسیده است. این بندر در مجاورت خطوط حمل ونقل بین المللی قرار دارد و می تواند همسو با اقتصاد سریع جهان رشد کند.

بندر لاگوس، نیجریه

لاگوس شهری بندری و پایتخت سابق نیجریه است. لاگوس دومین سرعت رشد را در میان شهرهای قاره آفریقا دارد. جمعیت منطقه شهری آن بالغ بر ۲۱ میلیون نفر می‌باشد. لاگوس پرجمعیت‌ترین شهر نیجریه و قاره آفریقا است. نیجریه یک خط ساحلی ۸۵۰ کیلومتری در اختیار دارد که به واسطه آن می تواند ۷۰ درصد از تجارت خود را از طریق حمل ونقل دریایی تامین کند. اهمیت اقتصاد آبی و حمل ونقل دریایی برای تجارت و توسعه نیجریه نباید مورد غفلت قرار بگیرد.  بندر لاگوس بندر اصلی نیجریه است، اما مانند تمام بنادر کشور، با مشکلاتی همچون عدم کارایی مناسب مواجه است. مطابق گزارشی که توسط اتاق بازرگانی و صنایع لاگوس منتشر شده، هر سال به دلیل ناکارآمدی و کمبود در بخش زیربنایی در بنادر، نیجریه هر سال میلیون ها دلار درآمد را از دست می دهد. کمبود زیرساخت ها باعث شده تا دسترسی جاده ای به این بندر شرایط خوبی نداشته باشد، بندر از وجود حمل ونقل ریلی بی بهره باشد و سامانه کامیونی توسعه نیابد. این بندر می تواند نقش مهم خود را ایفا کند، اگر به صورت معناداری به اقتصاد خود توجه داشته باشد و بهره وری خود را ارتقا بدهد.

/سی نیوز

بازدید: 1

مطالب مرتبط